جمعى از نويسندگان
181
مجموعه مقالات برگزيده كنگره بزرگداشت آيت الله سيد على آقا قاضى (ره) (فارسى)
و در ادامه توصيف ايشان مى افزايد : اين گونه افراد اگر بر عمل ناپسندى بگذرند به شتاب از آن دورى مىكنند . 21 امام صادق ( ع ) در اين بخش سه نكته را به عِنوان بصرى تذكر مىدهد كه عبارتند از : شيوه برخورد با بدگويى ها : وقتى انسان خود را به خوبى مى شناسد ، قضاوت مردم را بى اهميت مى بيند . بهره بردن از مخالفان : گاهى عيوبى را كه مخالفان مى گويند ، حقيقت دارد . بنابراين در اين گونه موارد بايد به دنبال اصلاح آن بود و از خدا يارى طلبيد . پاسخ نيكو به تهديدها : گاهى زورگويان در برخوردهاى خويش به تهديد توسل مى جويند كه در اين گونه موارد نيز بايد پاسخ مناسب داده شود . گاه با نصيحت و دعا و گاه نيز روشى مناسب و در خور فرد بايد ارائه كرد . ج ) دانش وأمَّا اللَّواتى فِى العِلمِ : فَاسأَلِ العُلماءَ ما جَهلتَ ، وإياكَ أن تَسأَلَهُم تَعنُّتاً وتَجربَهى ، وإياكَ أن تَعمَلَ بِرَأيكَ شَيئا ، وخُذ بِالاحتِياطِ فى جَميعِ ما تَجِدُ إلَيهِ سَبيلًا ، واهرُب مِنَ الفُتيا هَرَبَكَ مِنَ الأَسَدِ ، ولا تَجعَل رَقبَتَكَ لِلنّاسِ جِسراً ، قُم عَنّى يا أبا عَبدِاللَّهِ فقد نَصَحتُ لَكَ ، ولا تُفسِد عَلَى وِردى فَإِنِّى امرُؤٌ ضَنينٌ بِنَفسى ، والسَّلامُ . و اما آنچه مربوط به دانش است : آنچه را نمىدانى از دانشمندان بپرس . مبادا كه براى به تنگنا انداختن و آزمايش بپرسى و زنهار كه در كارى به رأى خود عمل كنى و در هرچه كه مىتوانى ، احتياط كن و از فتوا دادن ، همچون گريختنت از شير ، بگريز و گردنت را پل مردم قرار مده . اى ابوعبدالله ، از نزدم برخيز كه تو را نصيحت كردم و مانع ذكر و وردم مشو كه من بر [ وقت ] خود حساس و سختگيرم . والسلام . شرح آخرين بخش از رهنمودهاى امام ششم ، توصيه به علمآموزى و پيروى از دانشمندان است . سالك ، نبايد به نظر و سليقه شخصى خود طىّ طريق كند . او در اين راه پرخطر ، همچو موسى ، نيازمند پيروى از خضر است و در زندگى روزمره نيز ، موحد كسى است كه آنچه از نيازمنديهايش را نمىداند ، از عالمان بياموزد .